Tengslanet, klíkuskapur og hið nýja Ísland

Í gær birtist áhugaverð “frétt” á Eyjunni, þar sem rætt var um tengslanetanámskeið Andrésar Jónssonar. Fullyrt var að eingöngu 20% af ráðningum kæmu í gegnum auglýsingar. Sjálfur hef ég nú kynnt mér þetta ágætlega (enda haldið svipuð tengslanetanámskeið á vegum JCI) en held að það sé mun hærra hlutfall sem er auglýst en þarna er gefið til kynna.

Andrés þarf auðvitað að selja námskeið og almannatengillinn veit að það er betra að slá upp sjokkerandi tölu til að ná athygli.

Ég hef reyndar séð 20% töluna í bók sem ég las um tengslanetaráðningar, en sú tala innihélt þá bæði störf sem eru auglýst en endanleg ráðning er þó í gegnum tengslanet og hins vegar störf sem eru aldrei auglýst. Yfirleitt hefur þessi tala þó verið mun hærri eða milli 50-60% af ráðningum séu í gegnum tengslanet. Það skal taka skýrt fram að þetta er mjög misjafnt á milli landa og atvinnugeira. Mér vitanlega hefur þetta aldrei verið rannsakað í stórri ransókn á Íslandi.

Í raun eru ráðningar í gegnum tengslanet mjög skiljanlegar ráðningar. Með ráðningu í gegnum tengslanet er verið að ráða einstakling sem meira er vitað um heldur en einstakling sem kemur af beint götunni.

Í umræðunni sem fór fram eftir fréttina var mikið rætt um klíkuskap og menn settu samansem merki við klíkuráðningum og ráðningum í gegnum tengslanet. Það er í raun mikilvægt að gera greinarmun á þessu tvennu. Tengslanetaráðningar byggjast á að í gegnum tengslanet eru menn að lágmarka hið óþekkta og auka líkur á að viðkomandi sé einstaklingur sem henti og ráði við starfið. Ráðningar í gegnum klíku eru hins vegar eingöngu vegna þess að viðkomandi þekkir rétta aðila óháð getu einstaklingsins.

Klíkuráðningar hafa því miður verið landlægt vandamál á Íslandi. Augljóslega afleiðing er að fyrirtæki og stofnanir eru fullar af fólki sem á alls ekki heima í þeim störfum sem viðkomandi starfa við.

Í dag tala menn fjálglega um hið nýja Ísland. Þar hefur verið rætt um að draga úr (stöðva) klíkuskap. Því miður eru litlar líkur á að slíkt náist og líklegt að þvert á móti muni klíkuskapur aukast. Á tímum þegar mikið framboð er af góðum vinnum er minni hvati til þess að nota sér klíku til þess að finna vinnu en aftur á móti tímum eins og núna þegar mikið atvinnuleysi ríkir og mjög erfitt er að finna góða vinnu reyna menn ýmislegt til að koma sér og sínum í góða vinnu. Um leið eykst þrýstingur á þá sem eru í aðstöðu til að ráða í stöður til þess að hjálpa fólki sem er þeim nákomið til að fá góð störf.

Núverandi ríkisstjórn fer í fararbroddi í þessu og ræður blygðunarlaust vini og velunnara. Það er eiginlega ótrúlegt að á tímum “Nýja Íslands” sé okkur boðið upp á að nánast allar atvinnuráðningar sem fá einhverja umfjöllun í fjölmiðlum séu flokksgæðingar, vinir eða fjölskyldumeðlimir einhvers úr Ríkisstjórninni.

Ég skildi því ágætlega þá sem skrifuðu um í klíkuskap í athugasemdum við fréttinni á Eyjunni.