Netþýðið og skoðanakannanir
Ég hlustaði eins og fleiri á umræðu í Silfrinu um seinustu helgi þar sem kom meðal annars umræða um þátttöku á netinu en þar var Haukur Arnþórsson að fjalla um umræðu á netinu. Það sem sat eftir þá umræðu hjá mér var að það væru miðaldra menntamenn á stór-reykjavíkursvæðinu sem tækju þátt í umræðunni á netinu. Hann nefndi auk þess sérstaklega hóp öryrkja, atvinnulausa og fólk á landsbyggðinni og skort á þeirra þáttöku.
Andrés bloggaði um þetta um daginn og fékk ansi mikil viðbrögð við þessari umfjöllun. Eitt af því var frá Röskvuliðanum Finn, sem tók saman ansi merkilega tölfræði í kjölfarið um Facebook aldursdreifingu.
Ég hef alltaf haft mikinn áhuga á þessu (eins og flestu sem kemur að netinu), ég fór því að skoða þetta aðeins betur. Hagstofan hefur safnað upplýsingum varðandi netnotkun og samkvæmt þeirra niðurstöðum frá 2009 eru um 93% Íslendinga á netinu og hefur vaxið úr 86% frá árinu 2005. Skipting á milli landsbyggðar og höfuðborgarsvæðisins þá eru 94% höfuðborgarbúa með aðgengi að netinu en 91% af landsbyggðinni. Nákvæmlega sama skipting er á milli karla og kvenna.
Mesti munurinn er hins vegar á milli aldurshópanna, á meðan 100% yngri kynslóðanna hafa aðgengi að netinu, þá hafa eingöngu 55% af 65 til 74 ára með aðgengi en hefur þó vaxið um 13 prósentustig frá árinu 2005.
Þessar tölur sýna því að mjög mikil þátttaka er á netinu bæði hjá körlum og konum, hvar sem fólk býr. Þótt ég hafi ekki fundið neinar tölur um notkun netsins hjá öryrkjum og atvinnulausum þá hafa hafa komið til sögunnar mikið af tólum til þess að bæta aðgengi öryrkja að netinu. Jafnvel þótt atvinnulaus maður hefði ekki aðgengi heiman frá sér þá er hægt að fara inn á bókasöfn og víðar til að komast á netið.
Um leið og 93% Íslendinga nýta sér netið, þá sýndi könnun Hagstofunnar að eingöngu 88% heimila væru með símalínu árið 2005 og stór hluti ungs fólks nýtir sér eingöngu að vera með fyrirfram greidd farsímakort (frelsi). Þessi númer eru hvergi skráð og erfitt fyrir fyrirtæki að nálgast þennan hóp fólks til að leita skoðanna viðkomandi í gegnum síma. Sá hópur sem hefur kosið að nýta sér þessa leið og jafnvel ekki talið nokkra ástæðu til að kaupa hefðbunda símalínu inn á heimilið, þegar stofnað hefur verið til heimilis hefur vaxið mjög hratt.
Það mætti því alveg eins gera svipaða fyrirvara varðandi símakannanir og þá sem Haukur gerir um netið.
Tags: Netið, netlýðræði, netþýði, skoðanakannanir
Netið | 
13-01-2010 21:43
RSS
By Gunnhildur, 13-01-2010 @ 23:21
Mikið er ég sammála þessu og mikið ofboðslega var ég ósammála þessum manni sem talaði svona niðrandi um eina jákvæðustu þróun sem við höfum séð í áratugi um virkara lýðræði.
Þetta var móðgun við konur og móðgun við fólk af landsbyggðinni.
Fólk á landsbyggðinni getur ekki verið að ferðast alltaf á pallana hjá Alþingi eða tekið nægjanlega virkan þátt í virku lýðræði sem fram fer í höfuðborginni. En með þeirri framþróun sem á sér stað á netinu og hinu síaukna aðgengi þar þá getum við loksins tekið þátt. Hvort sem við erum án atvinnu, erum konur eða komum af landsbyggðinni.
Ég skil ekki í þáttarstjórnenda eða hans ritstjórn að vera að taka inn svona gamla hugsun. Þetta er ekki hægt að bjóða þjóðinni uppá.
By Hjörtur Hjartarson, 13-01-2010 @ 23:46
Fróðlegt væri að vita aldurssamsetningu og búsetu þeirra sem t.d. settu nafn sitt við áskorunina til forsetans.
Burt séð frá þessu atriði sem hér er til umræðu, þá voru pælingar Hauks Arnþórssonar mjög athyglisverðar.
By Haukur Arnþórsson, 14-01-2010 @ 00:24
Alþjóðleg gögn eru í líkingu við það sem ég lýsti, að vísu yfirborðslaga í silfri Egils. Það hefur orðið til þess að Kanadamenn hafa eytt stórfé í að auka netvirkni indíána sérstaklega, sem er minnihlutahópur sem hefur átt í vök að verjast og flestar þjóðir hafa verið með verkefni til að styrkja minnihlutahópa, til dæmis til stjórnmálaþátttöku á netinu. Norðmenn og Svíar eru duglegir í þessu, bæði í lagningu ljósleiðara út á landsbyggðina og við framkvæmd verkefna sem styrkja minnihlutaópa. EU hefur á síðustu árum lagt áherslu á það sama, til dæmis á “rural” búsetu.
Hér á landi er málið lítið rannsakað, en ég gerði þó stóra rannsókn 2005. Hún sýnir að mikill (margfaldur) munur er á netvirkni ólíkra þjóðfélagshópa og er hann einkum tengdur menntun og tekjum, en einnig aldri. Þar sem menntun er minni og tekjur lægri á landsbyggðinni en í höfuðborginni er virkni þeirra sem þar búa við að lesa opinbera vefi brot af virkni reykvíkinga. Ég rannsakaði 11 ólíka þætti netvirkni. Þetta má kynna sér í doktorsritgerð minni í Þjóðarbókhlöðunni. Á heildina litið er staðan ekki góð – en enginn veit þó ennþá hvaða áhrif ólík virkni nákvæmlega hefur á stöðu ólíkra þjóðfélagshópa.
Spyrja má hvort staða minnihlutahópa hafi ekki þrátt fyrir allt batnað. Ég skal ekki útiloka það varðandi einhverja hópa, en gagnvart öðrum er svarið blákalt nei. Og þetta er mjög viðkvæmt. Landsbyggðarfólk hefur haft hærra vægi atkvæða en við fyrir sunnan, en núna í netlýðræðinu snýst dæmið alveg við. Netvirkni landsbyggðarbúa er lítil og þátttaka þeirra í opinberum málum á netinu er brot af því sem er hjá Reykvíkingum. Þeirra rödd er því orðin veikari. Það er reyndar eitthvað sem var búist við, en kemur samt öllum á óvart þegar það gerist.
By Maria kristjánsdóttir, 14-01-2010 @ 01:18
Gott að Haukur kemur inn í umræðuna. Ég held það sé mikið réttlætismál að þetta sé kannað vísindalega og reynt að styrkja þá hópa sem annaðhvort hafa ekki aðgang eða hafa ekki uppgötvað möguleika netsins.
By Tómas, 14-01-2010 @ 01:32
Ég get nú ekki ímyndað mér annað en að það séu í boði rannsóknarstyrkir fyrir slíkum verkefnum í eitthvað af FP7 verkefnahýtum EU. Þeir hafa nú hingað til verið mjög dreifbýlis hliðhollir.
Ef maður skoðar netnotkun á Íslandi og ber saman við nágrannalöndin, er ég t.d. nokkuð viss um að við stöndum framarlega sama í hvaða hópi væri skoðað, það kom t.d. á óvart að yfir helmingur á aldrinum 65 – 74 notar netið. Ég hefði búist að við að það væri lægra í þessum hóp.
Varðandi netlýðræði, þá veit ég nú ekki hvort við séu yfir höfuð tilbúin í það. Amk. ef það á að taka netundirskriftarlista gilda, þá skapast töluverð vandamál t.d. að sannreyna hver viðkomandi er. Eina marktæka könnuni er líklega það sem IE gerði með Eyjunni í haust, þar sem menn þurftu þó að vera með aðgengi að netbanka sem er ekki víst að allir séu með t.d. er mjög líkleg að hjón deili sameiginlegum netbanka og geti því ekki tekið þátt í slíku.
By Héðinn Björnsson, 14-01-2010 @ 09:35
Svo má áfram vellta fyrir sér hvort sama sé ekki uppi á teningnum þegar kemur að kosningum, þ.e. að það séu ákveðnir hópar sem séu ólíklegri til að kjósa en aðrir, svo sama fyrirvara má gera varðandi kosna fulltrúa.
By Maria kristjánsdóttir, 14-01-2010 @ 09:47
Í könnun IE kom m.a. fram að þáttakendur í yngsta hópnum voru fæstir. Ég velti enn vöngum yfir því. Áhugi á samfélagsmálum minni? Ég hallast að því að það sé langt í netlýðræði, enda lýðræði almennt í landinu vanþróað miðað við þær hæðir sem ætti að vera hægt að ná í svo fámennu landi!