Bætum netverslun en hindrum hana ekki

Í gær var fundur á vegum Landsbankans um fjárfestingartækifæri í verslun og þjónustu. Svo virðist sem eitt erindið hafi verið með ansi merkileg skilaboð, en samkvæmt frétt um erindið virðist eitt erindið hafa frekar hindra bein viðskipti við útlönd frekar en að hvetja til þeirra.

Íslensk fyrirtæki verða einfaldlega að standa sig í samkeppninni, þau verða að aðlaga sig að þeim raunveruleika sem er í gangi á hverjum tíma. Samkeppni frá kínverskum smásölum, þar sem launakostnaður er mun lægri en á Íslandi er hluti af þeim raunveruleika. Það er þá íslenskra verslana að skapa verðmæti sem eru umfram það sem kínversku netverslanirnar geta boðið.

Það er ýmislegt sem þarf að taka tillit til þegar metin eru verðmæti. Neytendavernd er góð hér á landi og menn þurfa að standa 2 ára ábyrgð. Erlendir seljendur sleppa alveg við ábyrgðina. Vörur uppfylla heldur ekki alltaf staðla og það getur verið erfitt fyrir neytendur að átta sig á því hvort vara sé heilbrigð eða hvort hún sé án áhættu. Nærtækustu dæmin eru hleðslutækin fyrir iPhone símana, sem rafmögnuðu fólki við ákveðnar aðstæður. Fyrirtæki sem selja slíka vöru þurfa að bera ábyrgð og slíkt kostar.

Verslun á Íslandi þarf einfaldlega að laga sig að aðstæðum, lækka kostnað og standa vera betri í samkeppninni. Erlendis hafa menn aðlagað sig að þessu. Hvernig stendur t.d. á því að ég ef ég skila vöru þá er mér réttur gervipeningur sem endist mér í 1-2 ár og þeir kalla inneignarnóta. Ég lét þá hafa alvöru peninga. Hvernig er með vöruskil? Erlendis get ég fengið flíkina heim og fengið að prufa, ef mér líkar ekki við hana get ég komið og skilað (og fengið endurgreitt). Húsnæði er dýrt og margar verslanir hafa komið sér fyrir í allt of stóru húsnæði.

Ein stærsta hindrunin í þessu er engu að síður íslenski pósturinn. Það er nánast með ólíkindum hvernig það fyrirtæki getur blóðmjólkað þessa pakka sem koma til landsins. Bæði er verið að rukka fólk um tollafgreiðslugjöld, geymslugjöld, flýtigjöld og svo framvegis. Pósturinn á Íslandi er líklega eina fyrirtækið í heiminum sem er óánægt með aukin umsvif og viðskipti, en það er að heyra að það sé einhver mesta kvöl og pína að þurfa að taka við þessum aukna fjölda sendinga frá Kína.

Það er engum greiði gerður með því að hindra erlend viðskipti. Það er fyrirtækja að aðalaga sig að raunveruleika hvers tíma, laga verðmæti vörunnar að aðstæðum og bæta samkeppnisstöðu sína. Það verður ekki gert með hindrunum eins og vera með ömurlega póstþjónustu. Stjórnvöld hljóta að fagna lægra vöruverði og aukinni samkeppni. Eitt af því væri að einfalda afhendingu á smápökkum og setja frímark sem væri t.d. 10 – 20 þúsund líkt og er á hinum Norðulöndunum.

Samfélagsmiðlarnir

    Svarthvít heimsýn Egils

    Egill Helgason skrifaði pistil sem hann kallaði “Að fá eitthvað fyrir sinn snúð”, þar segir hann:

    Fólk sem starfar lengi í stjórnmálaflokkum er svolítið öðruvísi en við hin sem höfum varla komið inn fyrir dyr í flokkunum.
    Því finnst að þeir sem hafa verið í flokknum eigi að fá eitthvað fyrir sinn snúð – einhverja umbun fyrir ómakið

    Mín fyrstu viðbrögð við þessum pistli voru undrun á svarthvítri heimssýn Egils. Ástæðan er að Egill Helgason ætti að hafa nægilega mikla innsýn til að vita hversu mikið bull þetta er. Það er þessi skilyrðislausa fullyrðing hans. Hann setur bara samasemmerki með fólki sem hefur starfað lengi í flokkum og einhverju hugarfari sem hann telur ríkja. Ekkert um að þetta sé sumt fólk, ekkert um að þetta sé ákveðin hópur t.d. atvinnupólitíkusar. Þetta er bara fólk sem starfar lengi í stjórnmálaflokkum.

    Það er mýta að fólk sem starfi í stjórmalaflokkum geri það bara til að fá eitthvað. Mýta sem menn eins og Egill halda á lofti og halda áfram að dreifa. Það eru þúsundir Íslendinga sem sem starfa í áratugi fyrir stjórnmálaflokka og menn ætti ekki að halda því fram í eina sekúndu að allt þetta fólk, allt þetta mikla starf sé keyrt áfram á því að menn eigi von á einhverju fyrir sinn snúð. Það er kannski erfitt eða ómöglegt fyrir fólk sem ekki starfar í flokkum að ímynda sér að enn sé til fólk sem starfi af hugsjón. En það er enginn sem starfar í áratugi að einhverju í einhverjum félagsskap með einhverjar framtíðar væntingar um að fá eitthvað fyrir sinn snúð.

    Auðvitað eru þeir til sem fá eitthvað fyrir sinn snúð. Kannski var það meira áður, kannski var það meira í öðrum flokkum en mínum (kannski minna?). Málið er að það er bara miklu flóknara en að hægt sé að setja þetta svona fram eins og Egill gerir það. Ég þekki menn sem hafa fengið eitthvað fyrir sinn snúð fyrir að vera Valsari, eitthvað fyrir sinn snúð fyrir að búa á Akureyri, eitthvað fyrir sinn snúð fyrir að vera í Rótarý og svo framvegis. Um leið og við störfum í félögum þá óneitanlega kynnumst við fólki og vináttubönd myndast. Fólk fær ekki rassgat bara fyrir að vera skráð í réttan flokk. Mögulega fá menn hins vegar eitthvað fyrir að eiga vini á réttum stöðum. Það er alveg óháð veru í flokkum.

    Samfélagsmiðlarnir

      Deyjandi sjávarútvegssýning?

      Ég velti fyrir mér hvort það sé að koma að endalokum íslensku sjávarútvegssýningarinnar? Ég veit reyndar ekki af hverju hún er kölluð “íslensk”, það er erlent fyrirtæki sem á hana, þótt hún sé haldin hér heima.

      Ég hef farið á flestar sýningar sem hafa verið haldnar. Engin þeirra var jafn léleg og þessi. Fyrirtæki sem hafa verið með mikið umfang voru með lítið að þessu sinni. Marel var ekki með uppsett neitt flott tæki, Valka var ekki með neinar græjur. Mörg fleiri dæmi voru um fyrirtæki sem maður átti von á að væru með flott tæki, voru bara með pappír og engin tæki. Maður hafði á tilfinningu að ekki hefði mikið verið lagt í þessa sýningu yfir höfuð. Ekki eins og oft áður.

      Sýningarhaldarar mega eiga það að þeir kunna að búa til fréttatilkynningar. Í hvert einasta skipti er fullyrt að þessi sýning sé sú stærsta og í ár var þetta eins. Fjölmiðlum virðist taka upplýsingarnar hrátt og birta án þess að kanna þær. Áhyggjuefni í raun og veru. Það hefði bara tekið fjölmiðil 2 mínútur að komast að hinu sanna. Ég fór á Tímarit.is og leitaði. Á fyrstu síðu kom upp viðtal frá 1999. Þá voru skráð 800 fyrirtæki en þeir segja 500 núna (þótt heimasíðan bendi til 400). Varðandi rýmið þá hafa það verið svipuð stærð, nema útisvæðið sem hefur farið minnkandi.

      Flestar fréttirnar af sýningunni er svo af dóti sem er sagt selt á sýnginnunni, eins ótrúverðugt og það nú er. Það er ekki eins og fólk labbi framhjá nýjustu skurðarlínu Marel (eða Bader) og ákveði þar á staðnum að kaupa. Það þykir hins vegar fréttnæmt og því stillt þannig upp – tækið var löngu selt. Fréttir um sölur segja því alls ekki neitt. Fjölmiðlaumfjöllun um sýninguna segir raunar ekkert um gæði hennar, því það væri í vikunum og mánuðunum á eftir sem raunveruleg sala af sýningunni færi fram í flestum tilfellum.

      Það komu færri gestir á þessa sýningu en áður, það voru færri fyrirtæki sem sýndu á þessari sýningu og hún var minni. Þetta eru staðreyndir. Tilfinningin er að það hafi verið mun minni metnaður lagður í þessa sýningu en fyrri sýningar. Tilfinningin er að þessa sýning sé deyjandi.

      Samfélagsmiðlarnir

        Ekki vera fífl

        Undanfarið hafa birst fréttir af misfullum Framsóknarkonum að gera sig að fífli. Það kom lítið á óvart að þær hefðu gert sig að fífli, það kom meira á óvart að þegar þær gerðu það fyrir framan tugi ungmenna og að þær hafi verið HISSA á að það hefði verið tekið upp.

        Velkomin í nútímann! Ef ég væri leiðinlegur ætti ég án efa til einn eða tvo brandara um hversu miklir sveitamenn framsóknarmenn .. og konur eru… en ég sleppi því bara. Alveg eins og þær hefðu átt að sleppa því að gera sig að fíflum.

        Þegar Heiðar snyrtir lenti í því að teknar voru af honum myndir fyrir margt löngu, þá þurfti fyrst að framkalla myndirnar áður en þær voru skannaðar inn. Svo tók við að dreifa þeim á disklingum. 3 ½ harðplastið gekk manna á milli. Á göngum skólans fékk ég disklinginn sem ég fór með heim og setti á annan diskling, þann diskling lánaði ég svo áfram. Dreifingin tók því margar vikur og það þurfti að vera virkilegur vilji fyrir hendi að sjá myndirnar.

        Í dag getur venjulegt fólk ekki einu sinni dottið í almennilega í það í flugvél án þess að það sé komið i Jay Leno daginn eftir. Framsóknardömurnar voru enn að gera sig að fíflum, þegar fyrsta fólkið var farið að hlægja af vitleysunni. Áður en þær höfðu yfirgefið samkvæmið voru líklega fleiri búnir að sjá þeirra myndband en samanlagt sáu myndina af Heiðari.

        Þannig er heimurinn í dag. Nánast hver einasti Íslendingur gengur með í vasanum tæki sem hefður þurft auka kerru að flytja fyrir 10 árum (myndavél, kvikmyndavél, útvarp, vasadiskó, GPS….). Allt er þetta svo límt saman við umheiminn með sítengdu interneti þannig að við séum örugglega ekki eina einustu sekúndu án þess að vera í sambandi við alla vini okkar og líka alla hina.

        Eina ráðið fyrir fræga fólkið, er sama ráð og fyrir okkur venjulega fólkið: Ekki vera fífl. Ekki taka myndir af þér og geyma sem þú vilt ekki að annað fólk sjái. Ekki vera algjört fífl, fyrir framan annað fólk og halda að engin muni taka það upp. Eitt svona atvik getur varveist á netinu og í manna minnum í ár eða áratugi ef það fer í dreifingu.

        Það er bara sá raunveruleiki sem við búum við í dag.

        Deal with it.

        Samfélagsmiðlarnir

          Hver gætir varðanna?

          Um seinustu helgi birtist ágætt viðtal í Fréttablaðinu, þar sem fyrrverandi lögregla kom fram og lýsti verklagi við hleranir, þar sem hann varð vitni af því að samtöl skjólstæðinga við verjendur sína voru hleruð.

          Viðbrögðin komu á óvart. Sú sívinsæla líking að fara í manninn í stað boltans á ágætlega við í þessu tilfelli. Í stað þess að fagna þessum upplýsingum og krefjast breytinga eða að minnsta kosti rannsóknar, réðst fjöldi manns á manninn, fjölmiðilinn og svo líka leiðarahöfund blaðsins (sem ég þekki). Nú seinast í morgun var svo sett nýtt met í lágkúru, þegar Guðmundi Andri Thorsson ræðst að lögreglumanninum persónulega til að draga úr trúverðugleika hans.

          Það er raunar viðbrögð sem eru með ólíkindum og vekur spurningar hvort fólk trúi þessu ekki upp á lögregluna eða hvort það tengist þeim mönnum sem mest voru í rannsókn þessum tíma? Það var jú verið að rannsaka “útrásarvíkingana”.

          Viðbrögð fólks koma ekki síst á óvart að það er búið að viðurkenna að símhleranir á milli verjanda og skjólstæðings hafi farið fram. Um það verður ekki deilt. Það hefur einfaldlega verið viðurkennt og í kjölfarið var sett af stað vinna til að breyta verklagsreglum. Mér fannst skýringarnar reyndar vafasamar. Það hljómar ekki sennilegt að með nútíma tækni sé ekki hægt að flokka burtu símtöl. Hlustun var ekki í rauntíma og þótt af slysni hafi samtöl verið hleruð, þá hefði kerfið átt að blikka risastórum viðvörunarbjöllum þegar símanúmerin voru í samtalinu voru frá a. Verjanda í rannsókn b. skjólstæðing í rannsókn. Hefði lögreglan sjálf tekið þessa skýringu trúanlegar hefði hún mál til rannsóknar og þessi skýring væri borin upp?

          Spurningin eftir stendur er þá:

          1. Hversu víðtækar voru þessar hlerarnir?
          2. Hvaða öðrum brögðum hefur verið beitt sem eru á jaðri hins löglega eða út fyrir hann.

          Mér finnst ekki síst seinni spurningin vera áhugaverð. Nefnd hefur verið tækni til að taka yfir tölvur fólks með vírusum. Aðferð sem hefur ekki verið leyfileg hér á landi en hefur verið þekkt erlendis og er í raun skelfilega einföld í framkvæmd. Hefur lögreglan beitt slíkri tækni og þá gagnvart hverjum? Fleiri dæmi mætti nefna eins og uppsetning lítilla hljóðnema, GPS eftirfylgni, innbrot, uppsetning myndavéla eða önnur innbrot í tölvur.

          Lögreglan er ekki yfir lög hafin og hún hlýtur að þurfa að beita skynsömum aðferðum við rannsóknir. Það er ekki í lagi að brjóta lög, jafnvel þótt tilgangur sé göfugur. Það er heldur ekki trúanlegt að embætti sem var staðið að því að brjóta reglur, skammti sjálfu sér svo nýjar reglur og þar með sé bara málinu lokið. Upp koma orð sem forsætisráðherra notaði um helgina: Hver gætir varðanna?

          Það er heldur ekki í lagi að það fari af stað ófrægingarherferð gegn því fólki sem bendir óeðlileg vinnubrögð. Segjum sem svo að fólkið sem kom þessum upplýsingum á framfæri sé hin verstu dusilmenni, breytir það nokkru ef lög voru brotin og upplýsingarnar sem þau komu á framfæri eru réttar?

          Er ekki bara öllum fyrir bestu að þetta sé bara rannsakað og þá komi í ljós hvort menn hafi verið að brjóta
          lög?

          Samfélagsmiðlarnir